Dag 2: ICT onderwijs, (pre-)incubator Mektory en beroepsonderwijs in Estland

Vandaag worden we ontvangen door de Nederlandse ambassade in Estland. De ambassadeur zelf kon ons helaas niet ontvangen wegens de voorbereiding van koninklijk bezoek aan Estland in juni. Maar het bezoek van een grote groep als de onze word als bijzonder ervaren. Men benadrukt nog maar eens dat Estland niet zomaar een van de baltische staten is. Uit alles blijkt dat de Estlandse bevolking trots zijn op hun land en trots zijn op hun digitale staat. En als je dit vanuit hun perspectief probeert te zien. Een land wat jarenlang is onderdrukt door grote mogendheden, dat zelf op eigen kracht een eigen (digitale) staat opbouwt... ja dan is er ook iets om trots op te zijn en wat je graag wilt laten zien. En misschien is dat ook wel een van de belangrijke lessen uit deze studiereis. Ook als Nederlanders mogen wij erg trots zijn op wat wij al hebben bereikt, dat mogen we best meer beseffen en dat zouden we ook meer moeten willen delen met anderen.

IMG_1239.JPG

Vertrouwde setting en presentaties.....
We starten de dag weer in vertrouwde setting met een powerpoint en veel feitelijke cijfers. Als we een ding hebben mogen ervaren deze dagen, dan is het dat ze het presenteren van hun land en initiatieven wel erg letterlijk nemen. Wellicht een taalbarriere in de interpretatie van het woord presenteren en/of cultureel verschil.

HITSA
Wat Estland goed voor elkaar lijkt te hebben is promotie van ICT beroepen evenals promotie van gebruik van ict in de klas. Dit is namelijk helemaal waar de HITSA foundation voor is ingericht. Met funding vanuit bedrijfsleven en overheid worden mooie programma's ontwikkeld om de digitale vaardigheid van de bevolking via educatie te verhogen.

Bij het fonds kunnen Estlandse onderwijsinstellingen projecten indienen gericht op IT onderwijs of integratie van IT in de klas. Per project wordt er maximaal Eur. 15.000,- tot Eur. 75.000,- toegekend. Voorbeelden van deze projecten zijn ontwikkeling van labs voor virtual reality, robotica, geo-informatica en monitoring van gebouwen. Opvallend is dat al deze projecten ondanks de doelstellingen van HITSA vooral plaatsvinden op universiteiten i.p.v. beroepsonderwijs en hoger onderwijs.

Universiteit van Computer Science Tartu (http://www.cs.ut.ee/en)
Een van de universitaire instellingen die zich presenteert is de computerwetenschappen universiteit van Tartu. Grote en bekende startups zijn op deze universiteit geboren:

Nieuwe startups waarvan we in europa zeker nog meer gaan horen zijn:

  • Taxify (alternatief voor Uber)
  • Pipedrive (verkoopbeheer)
  • Starship (zelfrijdende robot voor bezorgen van b.v. pakketten)

Van de nieuwe initiatieven kende ik zelf toevallig Taxify, een app om met druk op de knop een taxi te bestellen waar je ook bent. Een mooi rijtje aan succesvolle initiatieven voor een land als Estland. Hoewel interessant te vermelden is dat veel van deze initiatieven inmiddels niet langer hun thuisbasis in Estland hebben.

Om nog maar eens te bevestigen hoe goed ze bezig zijn laten ze ons weten dat ze ook de eerste PhD hadden in cryptografie, al in 1999. Wellicht is dit wel de beroemde grondlegger van bitcoin, waarbij cryptografy een belangrijke rol speelt, de mytische Satoshi Nakamotor. Er zijn meer mensen die overtuigd zijn dat hij uit Estland komt: https://www.cryptoniam.com/satoshi-nakamoto-estonian De PhD in kwestie ontkent overigens stellig. Maarja, ik geloof dat ik in elk land waar ik kom vergelijkbare claims hoor... wie weet komt hij uit Estland... we zullen het waarschijnlijk nooit weten.

De universiteit heeft leerstoelen in datawetenschappen, softwareontwikkeling, spraakanalyse, programmeertalen, security en distributed systems. Ruim 1000 studenten, een budget van 7 miljoen per jaar en 120 FTE aan onderzoekers en PhD studenten.

Open courseware voor iedereen!
Vanuit elk van de leerstoelen worden curricula aangeboden, die bovenal online vrij toegankelijk zijn voor iedereen: http://courses.cs.ut.ee 

Uitgebreide samenwerking met bedrijfsleven en aandacht voor ondernemerschap
Er wordt veel samengewerkt met bedrijfsleven in diverse korte en lange termijn projecten. Ook is er veel aandacht voor startups middels bootcamps, hackathons en diverse jaarlijkse evenementen.

Mektory!
Van dit onderdeel had ik een hoge verwachting, misschien wel te hoog... Mektory is een innovatie broedplaats onderdeel van de startup cultuur in Estland. Het biedt een plek aan innovatieve startups die hier 5 jaar tegen minimale kosten innovatieve ondernemingen kunnen starten. Veelal vanuit aangesloten universiteiten uit de regio.

In Mektory vind je conference ruimtes, demo ruimtes, labs en vooral startups. Een van de voorbeelden die zich presenteert is RE:Creation een VR project van de de lokale universiteit. Maar van de kwaliteit van de projecten ben ik nog niet direct onder de indruk, maar oordeel vooral zelf: https://www.youtube.com/watch?v=WVdYGne9q5U&list=PLucRPDrRmmwKfzmM9MQ5ovLVJgLPXT2ra Een van de betere sprekers die zelf op het laatste moment wordt ingevlogen, hij vertelt z'n verhaal duidelijk vol overtuiging en passie voor de techniek en het initiatief, ook mooi om te zien!

Indrukwekkend zijn de labs van Mektory, zoals het lab voor warmte energie.

Evenals bijzonder is creatieve de manier waarop ze techniekpromotie aanpakken. Niet alleen met de alom bekende lego leagues maar ook met een combinatie van een lab met ventilatietechniek en een discotheek..... je moet er maar op komen....

Beroepsonderwijs in Tallin: Toostushariduskeskus school
We vetrekken naar onze laatste locatie de mbo (vak)school van Tallinn. Een bijzonder bezoek in meerdere opzichten. Het gebouw is enorm met veel hypermoderne faciliteiten die in veelvoud aanwezig zijn, voor een totaal aantal leerlingen van niet meer dan 2000. De rekensom van x M2 per student zoals in Nederland wordt hier zeker weten niet toegepast. Prachtig om te zien, maar het lijkt wat overdone, de europese vlag wappert overigens met trots op diverse deuren en locaties in het gebouw. Veel nederlandse mbo scholen hebben deze faciliteiten helemaal niet, verouderd of in mindere mate. We maken gekscherende de grap dat het wellicht beter is om hele klassen uit nederland over te vliegen naar Estland voor een half-jaar praktijkonderwijs. Misschien is het ondanks vliegreis en verblijf nog wel goedkoper ook.....

Bijzonder is ook het diverse en uitgebreide aanbod aan opleidingen: http://www.tthk.ee/ Nieuwe opleidingen in de maak zijn Robot operator, robotics technician, industrial information specialist, e-commerce specialist en sales organiser. Eigenlijk kan de school elk denkbare opleiding starten zolang er vraag naar is en/of het past binnen de visie van de overheid. Mooi, flexibel en je kunt makkelijk meebewegen met de markt. Geen restricties door kwalificatiedossiers die eerst moeten worden bijgewerkt of breder ge├»nterpreteerd voor een school de durf heeft verouderde onderdelen weg te laten, te vernieuwen of een opleiding te starten waar gewoon NU behoefte aan is. Hier is voor ons nog wel een les te halen denk ik.

Een ander aspect, in Estland kan iedereen 24/7 een beroepsopleiding volgen. Zowel in deeltijd als in voltijd op eigen gekozen tijden. Een opleiding duurt 1-2 jaar voltijd en 3 jaar in deeltijd. Je kunt in de avond een opleiding volgen, overdag of in het weekend. Dit onderwijs is voor iedereen toegankelijk van jongeren die instromen uit primary education, tot immigranten tot omscholende of geïnteresseerde volwassenen. Hier ligt een structuur die mogelijkheden biedt voor een leven lang leren... of ze dat zelf ook beseffen dat weet ik nog niet...

De docenten en later ook studenten worden naar voren gehaald en nemen plaats, in vorm van bijna een kruisverhoor mogen we vragen stellen. Ik voel me haast een inspecteur van de onderwijsinspectie. Wederom dat stukje letterlijke presentatie en cultuurverschillen.

IMG_3362.JPG

Gegeven de vraag of opleidingen met bedrijfsleven samenwerken moeten ze ons teleurstellen, nee eigenlijk niet echt. Ook stages in het bedrijfsleven zijn meer uitzondering dan regel. Bij een vraag of opleidingen ook onderling samenwerken kijkt men elkaar aan en lacht, ik geloof dat het idee van onderling samenwerken hier geen enkele noodzaak kent. Waarom zou je?... Begrijp me niet verkeerd het is een mooi team dat mooie resultaten neerzet met hun studenten. De verschillen zijn vooral cultureel, we zijn gewoon niet met ontwikkelingen dingen bezig in Estland en Nederland v.w.b. beroepsonderwijs.

IMG_3364.JPG

We sluiten af met interviews van de studenten. Hierin wordt duidelijk de diverse samenstelling van klassen, nieuwe studenten, omscholers en immigranten zitten met elkaar in de klas. En ook hier kent men dezelfde uitdagingen als bij ons. Zoals studenten die een opleiding kiezen omdat hun ouders dat graag willen terwijl ze eigenlijk iets anders willen en studenten die echt gepassioneerd zijn en ervoor gaan maar waarschijnlijk uitvliegen naar buitenland of andere regio's. Gegeven de vraag wat beter zou kunnen in hun eigen opleiding komt er niet veel uit, studenten worden hier nauwelijks betrokken bij hun eigen opleiding... of de sociale status is in publieke kringen vooral niet te veel te praten over wat beter zou kunnen.

Tot zover onze tweede dag, morgen tevens de laatste dag van de studiereis staan bedrijfsbezoeken en centrale afsluiting op het programma. Hopelijk neemt de powerpoint-tsunami wat af, maar ik vrees het ergste.....

Geschreven op 17 april 2018 door Tim van der Voord

Op de hoogte blijven van de activiteiten van Smart Makers Education!?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief
Volg ons op Twitter, Facebook of via de website.